جستجو
شهر گیلانغرب

توضیحات

شهرستان گیلان غرب در غرب استان کرمانشاه بین ۳۳ درجه و ۴۹ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۲۸ دقیقه عرض شمالی و ۴۵ درجه و ۵۱ دقیقه تا ۴۶ درجه و ۳۷ دقیقه طول شرقی نسبت به نصف النهار گرینویچ واقع شده‌است. این شهرستان از شمال به شهرستانهای سر پل ذهاب، و قصر شیرین از جنوب به شهرستان ایوانغرب، از شرق به شهرستان اسلام آباد غرب و از غرب به شهرستان قصر شیرین محدود می‌شود. ارتفاع این شهرستان ۸۰۰متر از سطح دریا می‌باشد. فاصله گیلان‌غرب تا تهران ۷۰۰ کیلومتر، تا مرکز استان ۱۴۰ کیلومتر، تا شهرستان اسلام آباد ۹۰ کیلومتر، با شهرستان قصر شیرین ۵۲ کیلومتر، با سر پل ذهاب ۵۰ کیلومتر و با مرکز استان ایلام ۱۲۰ کیلومتر می‌باشد.
دهستان چله از دو راهی ایوانغرب گیلانغرب آغاز می‌گردد وتا ۵کیلومتری شهر گیلانغرب ادامه دارد. از جمله روستاهای مسیر چله می‌توان به سه گانه کلاه دراز اشاره کرد که در۱۵ کیلومتری شهر قرار دارد.علیا، وسطی وسفلی سه قسمتی هستند که الان تقریبا به هم متصلند وکلاه دراز واحد را به وجود آورده‌اند
نام و پیشینه
در باره تاریخ پیدایش شهر اطلاعات کامل و جامعی در دست نیست اما بنابر اظهار نظر بزرگان از اواخر دوره قاجار این منطقه دارای تجمع سکونت و شهرداری بوده‌است اما سرزمین گیلان غرب از گذشته‌های بسیار دور به عنوان یکی از مراکز زندگی ایلی بشمار می‌آمده‌است.این شهرستان با شهرستان ایوانغرب در استان ایلام از لحاظ گویش و فرهنگ مردم شباهت بیشتری دارد. نام قدیم این شهرستان امله می‌باشد . که پس از بازدید رضا خان از این منطقه به دلیل وجود رود خانه‌ها و همچنین چشمه‌های فراوان و سرسبزی این منطقه دستور داد نام آن را به گیلان غرب تغییر دهند. شهر گیلان غرب به دلیل وجود درختچهٔ مورت که یکی از درختچه‌های مقدس درایران باستان است از دیرباز محل عبادت زردشتیان بوده‌است . به گونه‌ای که تازگی‌ها قصر و عبادتگاهی در شهر گیلان غرب از دل خاک بیرون کشیده شده‌است که به نظر می‌رسد مطعلق به دورهٔ ساسانیان است.
شهرستان گيلانغرب، داراي دو بخش مركزي و گواور در شهر گيلانغرب و سرمست و باتعداد ۲۰۳ روستا يكي از شهرستانهاي استان كرمانشاه محسوب كه در غرب استان كرمانشاه واقع شده است و نيز داراي مقدار ۳۹۳۳۹ هكتار زمين مزروعي كه شامل ۳۲۹۳۹ هكتار ديم و ۶۴۰۰ هكتار آبي و ۴۲۰ هكتار باغات و ۲۱۶۰۰۰ هكتار مراتع مي باشد كه اين يكي از قطبهاي اقتصادي بويژه در بخش كشاورزي محسوب مي شود اين شهرستان داراي آب و هوايي معتدل بوده و به علت تنوع آب و هوايي در فصول سال داراي خاك حاصلخيز و هواي خوب و آب فراوان مي باشدو محصولات عمده كشاورزي آن عبارتند از گندم ، ذرت ، جو- نخود ، چغندر قند،آفتابگردان و صيفي كاري است . در بخش دام به علت وجود مراتع غني و فرهنگ عشايري، منطقه بصورت سنتي بيش از ۴۵۰ هزار رأس دام داراست كه بخش عمده اي از فراورده هاي دامي استان در كشور را تأمين مي نمايد كه علاوه بر اين داراي معادن غني گچ و زغال سنگ و غيره … مي باشد.بخش تاريخي : گيلانغرب از نظر تاريخي یک از شهرستانهای با سابقه و تاثیر گذار به شمار میرود که وجود تپه باستانی قلعه( قلا) در مرکز شهر ، آثار باستانی تازه کشف شده در پشت کاسه سد مخزنی گیلانغرب، قلعه تازه حفاری شده چشمه سراب گیلانغرب و در نهایت مرکزیت ایل قدرتمند کلهر از ویژگی ها و برجستگی های این شهرستان میباشد که که نشان از قدمت و نقش موثر مردمان این دیار در تحرکات منطقه ای و فرا منطقه ای میباشد. ایل کلهر در دوران مشروطیت اوج اقتدار خویش را نشان داده است که شرح کامل این مسائل در کتاب ایل کلهر در دوره مشروطیت تالیف : علیرضا گودرزی انتشارات کرمانشاه آمده است. در جنگ دوم جهاني و تقریبا در سال ۱۳۲۰ ه.ش شهرستان گیلانغرب توسط ارتش انگليس بصورت موقت اشغال گرديد و خاطره آمدن انگلیسی ها هنوز در بین افراد مسن و معمر منطقه بیان میگردد حتی برخی از افراد مسن برای مشخص نمودن سن و سال خود به این حادثه اشاره دارند. از لحاظ ابنيه تاريخي شهر گیلانغرب نظير تپه قلعه در مركز شهر و دخمه فرهاد یا همان فرای کن در دشت ديره قلعه مهره نگار که متعلق به دوران ساسانی است ، آثار حاشیه ارتفاع عمله قویت و…مي باشد.بخش فرهنگي – مردم گيلانغرب داراي دين اسلام و مذهب شيعه شامل ۹۵% و ۵% فرقه اهل حق (در دهستان حیدریه گواوور ) است.زبان مردم این سامان کردی کلهری است که با کردی کرمانشاهی نزدیکی بیشتری دارد جو حاكم در منطقه فرهنگ قبيله و عشیره ای است اما شرایط به گونه ای است که روابط انسانی در بین مردم طوایف این شهرستا زبانزد خاص و عام است و داراي آداب و سنن سنتي مخصوص به خود هستند بويژه مهمان نوازي از جمله ويژگيهاي ممتاز مردمان اين شهرستان است.ساخت قبیله ای شهرستان باعث شده است مراسمات مرسوم در این منطق تحت تاثیر مسائل قبیله ای قرار گرفته است و به همین خاطر بیشتر مراسمات به صورت گسترده و عمومی( با تکیه بر خویشاوندان) برگزار میشود که در این بین دو مراسم عروسی و فاتحه خوانی از عمومیت بیشتری برخوردار میباشد. بخش استراتژيك – گيلانغرب فاقد نقطه صفر مرزي است. در ايام جنگ تحميلي توان تشكيل يك تيپ مستقل تحت عنوان تيپ حضرت مسلم ابن عقيل(ع) را داشته است هر چند متاسفانه بعد از اتمام جنگ در حالی که اکثر یگانها و تیپ های دیگر شهرستانها حفظ گردید ، این تیپ به طور کامل در دیگر تیپ های استان ادغام شد. . از ويژگيهاي عمده استراتژيكي داشتن كوهستانهاي سخت و صعب العبور از جمله ارتفاعات بازی دراز ، سرکش ، سراوان ، و… مي باشد . نقاط منتهي به مرزي از طريق سومار و نفت شهر انجام مي پذيرد كه در سر راه عتبات عاليات قرار دارد . بخش جهانگردي : با توجه به وجود سد مخزني كله شك ،درياچه سراب ،سد زاگرس و رودخانه گلين و همچنین پارک طبیعی ناودار ( اگر آن را از دست شرکت زغال خرد کنی به در آوریم زیرا سال گذشته ۵۴۰ هزار مترمربع یعنی ۵۴ هکتار از محدوده این پارک طبیعی به یک شرکت خصوص واگذار گردید) چشم انداز آتيه آن يكي از شهرهاي توريستي استان تلقي خواهد شد این مهم عملی نخواهد شد مگر با صرف هزینه برای بهبود آنچه که هست و این نیاز به همت عالی مسولین استان و شهرستان دارد.نقاط قوت : زمين هاي حاصلخيز ، تنوع آب و هوايي ، آب فراوان بعلت وجود سدها و چشمه ها مردان سخت كوش و شجاع ، بانوان تلاشگر و مومن، مسير عتبات عاليات و چشم انداز آينده توريستي آن قابليت آبي كردن زمينهاي ديم و احياء مراتع وتوسعه باغداري و مركبات ايجاد صنايع تبديلي گچ و زغال سنگ با توجه به وجود منابع غني از ويژگيهاي مهم اين شهرستان بشمار مي آيد.
در خصوص تاریخ پیدایش شهر اطلاعات کامل و جامعی در دست نیست اما بنا بر اظهار نظر بزرگان از اواخر دروه قاجار این منطقه محل تجمع و سکونت مردم بوده است و تا قبل از سال ۱۳۶۲ به صورت بخشی مستقل از توابع شهرستان اسلام آباد غرب بوده است از این سال به بعد با توجه به ویژگیهای سیاسی ‘ اجتماعی به شهرستان ارتقاء یافت و دارای فرمانداری گردید.اما سرزمین گیلانغرب از گذشته های بسیار دور به عنوان یکی از مراکز زندگیایلی محسوب می شده است. شهرستان گیلانغرب در عهد قاجار و قبل از آن همسان دیگر نقاط کشور به صورت ملوک الطوایفی اداره می شده است .در خصوص وجه تسمیه شهرستان گیلانغرب تا ابتدای حکومت رضاخان پهلوی مرکزشهر به امله( Amlah ) مرسوم بود امله به معنی تجمع می باشد .
در زمان حکومت پهلوی رضا خان در فصل بهار به منطقه می آید از آنجا که رضا خان خودش شمالی بود وقتی منطقه سرسبزامله را می بیندمی گوید اینجا مثل گیلان خودمان است و چه بهتر که اینجا راهم گیلانغرب بنامیم و از آن زمان شهر و منطقه به این اسم موصوف گردید.
اوضاع مذهبی
مردمان شهرستان گیلانغرب حدود ۹۳ درصد دارای مذهب شیعه اثنی عشری بوده وحدود ۷ درصد از مردم شهرستان که عموماً در محدوده دهستان حیدریه( بخش گواور) ساکن می باشند پیرو فرقه اهل حق می باشند .سرگرمی ها و تفریحات :
وجود مراکز تفریحی و سیاحتی نظیر میاندار ‘ گلین‘ گردنه قلاجه‘ مله نی و همچنین پارک ورودی شهرباعث شده است که مردم ایام تعطیلات و فراغت خود را در این مکان ها بگذرانند.شهرستان گیلان‌غرب از نواحی قدیمی استان کرمانشاه است‌ که در نوشته‌های تاریخی نیز به دفعات از آن نام برده شده است. جمعیت این شهرستان به علت وجود مراتع قشلاقی مرغوب، در فصل زمستان تا حدود سه برابر افزایش می یابد و سرتاسر جلگه گیلان غرب مملو از چادرهای ایل کلهر می شود. ایل کلهر با گویش کردی (کلهری) سخن می گویند. اساس اقتصاد شهرستان گیلان غرب بر کشاورزی و دام‌داری استوار شده است. جاجیم و گلیم از عمده ترین صنایع دستی مردم گیلان غرب بوده و بافت گلیم، جاجیم، گیوه و ساخت ابزار فلزی در سرتاسر شهرستا ن رواج کامل دارد.مکان های دیدنی و تاریخیقلاع (قلعه) که تپه خاکی بسیار بزرگی است؛در وسط شهر گیلان غرب قرار گرفته و گفته می‌شود سابقه به وجود آمدن آن به دوران پیش از اسلام و زمانی که جنگی میان ایران و روم درگرفته بود باز می‌گردد، روادگاه امام حسن، امام‌زاده عباس، حضرت سلیمان، بورسوار (اسب قهوه ای رنگ) و امام زاده چهل تن (چهل مرد) از جمله دیدنی های شهرستان گیلان‌غرب به شمار می‌آیند.شغل مردم گیلان غرب
شغل اصلی مردم منطقه کشاورزی و دام‌داری است و آب مورد نیاز برای کشاورزی از آب رودها و چاه ها تأمین می شود. محصولات کشاورزی گیلان غرب عبارتند از گندم، برنج، ذرت،‌ بنشن،‌گردو، پنبه . دام‌داری و دام‌پروری از جمله فعالیت های مهم شهرستان گیلان غرب محسوب می‌شود و بهترین مراتع قشلاقی استان در این شهرستان قرار گرفته و فرآورده هایدامی از محصولات این شهرستان است.
ناهمواری ها
گیلانغرب در سلسله میان زاگرس قرا گرفتهو ارتفاعات بلند این رشته کوه دشتهای آن را محصور نموده است . این رشته کوه دشتهای آنرا محصور نموده است .معروفترین کوههای ان عبارتند از:سرکش، سنبله ، بید سیان ، بازی دزپراز ، قلاجه ، شیاکوه ،سراوان ، چغالوند ،کچل و… که بلند ترین آن کچل با ارتفاع ۲۳۵۰ متر می باشد . این کوهها پوشیده از جنگلها و علفزارو دارای درختانی همچون بلوط، ون ، زالزالک ، انجیر . بادام می باشد . بعضی از درختان دارای استفاده ی صنعی و اقتصادی می باشند . مثلاً از شیره ی درخت ون که در اصطلاح محلی به آن «جاجگ»(jajeg) می گویند . در سقز سازی و مصرف دارویی و صنعتی مصرف می گردد ، دیگراینکه درخت ون دارای دانه های ریز سبز پسته مانند می باشد که در محل به آن «گنه وشک» (gonavshk) می گویند که مغز ان خوراکی می باشد.(خسرو جعفر بیگی . ۱۳۸۲- ص ۳)
در شمال و شرق دو رشته کوه قرار دارد که به موازات هم کشیده شده اند که این ارتفاعات در شمال دهستان دیره به مانند حائلی بین سرپل ذهاب و گیلانغرب قرار گرفته است و از روستای اقشار آباد شروع و شامل بلندی ها « خوره تاو دیره» ، « بان ده نوشک» و « په یکوله» که در جنوب کوه نوای کرند است.
ارتفاعات بیمار در دهستان حیدریه و در شمال دهستان گواور ارتفاعات « مالینجه» امتداد می یابد تا وارد حوزه شهرستان اسلام آباد غرب در منطقه حمیل می شود . جانب شرقی این بلندی ها در اطراف تنگه سیدایاز ( سه ی ئه یاز) با نام های « خه زانه شکن» ،« کلاش دره» و « دایوة سیه» خوانده می شوند. رشته دوم ارتفاعات شمالی گیلانغرب از بلندی های « بازی دراز» که مشرف بر دهستان کورکهرگ است شروع می شود تا به بلندی های « سنبله» در جنوب دهستان دیره می رسد. آن گاه به وسیله رشته ارتفاعات دیوار مانند « سه رکه ش » در شمال گیلانغرب امتداد می یابد.تا به بلندی های « به ره که و» در دهستان چله ختم می شود. پس دنباله آن کوه « که جه ل » است که به سبب این که نوک آن فاقد پوشش گیاهی است به نام خوانده می شود در ادامه « قلاجه» در جنوب دهستان گواور و سپس دنباله آن تا تنگه منصوری در حوزه شهرستان اسلام آباد غذب امتداد دارد. طول تقریبی این رشته ارتفاعات پیوسته به حدود یکصد کیلومتر می رسد. رشته کوه شرقی گیلانغرب « سره یوان» یا سیران است که از شرق و سراب شهر گیلانغرب شروع در جنوب دهستان چله با نام « براله» ادامه یافته تا روستای ملیشگه و بلندی های شمالی ایوان غرب با نام « بانکوول» و سپس به رشته کوه معظم ما نشت ختم می شود.( علی اکبر علیزاده گیلان – ۱۳۹۰ – ص ۱۳)
رشته کوه های جانب غربی و جنوب غربی گیلانغرب که تعداد بیشتری هستند و عمدتاً مراتع گرمسیری عشایر را در خود جای داده اند. نزدیک ترین این ارتفاعات که از بلندی های « چه رمیان» «چغاله وند» و « گه مه که و » شروع می شود و در هر جا با نام خاصی در جنوب گیلانغرب تا بلندی های «ئناب» که مشرف بر جنوب شهر گیلانغرب است ادامه یافته و آنگاه به بلندی های ناودار و « میه ره نگار» و سپس تا غرب دشت ایوان غرب امتداد می یابد. در غرب دهستان ویژنان بلندی « وه ری قاچانه » و « وه ری ملیه میه کوت» در جنوبش « زه له زرد» و « قوله نگ ئاو» ، « میه گول» و « گل خه یرگ» و « بلوه شیوه» قرار دارد. ارتفاعات شیاکو « شیاکوه» و « شه کمیان» و « بان سه یران» و « پاروو مال» و « دار به رو شاواز و ئه لی به گ» تا منطقه نفت شهر و سومار ادامه می یابد. ارتفاعات جنوبی گیلانغرب به هم پیوسته هستند و اگر از دهستان ویژنان بگذریم بقیه جای هموار کمی در خود جای داده اند.( علی اکبر علیزاده – ۱۳۹۰ – ص ۱۳و۱۴)
رودخانه ها
به علت کوهستانی بودن و ریزش های جوی مناسب دارای و رودخانه ها ، سراب ها، چشمه ها و منابع آب زیرزمینی فراوان است. از مهمترین سراب های آن سراب گیلانغرب یا سراب مورت «murt» می باشد که باعث آبادانی منطقه و مشروب ساختن زمین های حاصلخیز اطراف گیلانغرب گردیده است. این سراب در قسمت شرق گیلانغرب و در دامنه کوه سراوان قرار دارد . علاوه بر مصارف کشاورزی ، آب شرب گیلانغرب ، رودخانه کفراور، رودخانه گلین دارای آب فراوانی است. که منطقه حاصلخیز دشت دیره (dira) را مشروب می کند. (خسرو جعفر بیگی ۱۳۸۲- ص ۸ )
حال به معرفی رودخانه های گیلانغرب می پردازیم .
رودخانه دیره: که سرچشمه آن آب های سطحی کوه کچل، دشت کفراور و نوا کوه و چشمه سارهای دره گلین است. این رودخانه پس از مشروب ساختن دشت دیره از طریق محل موسوم به آب باریک وارد حوزه سرپل ذهاب و قصرشیرین می شود رودخانه دیره شهرستان گیلانغرب به حساب می آید . در سال های اخیر طرح سد زاگرس برای ذخیره آب آن اجرا شده است. به همین مناسب تونلی در زیر ارتفاعات سنبله حفر گردیده و چندین کیلومتر بتونی هم احداث شده است. تا آب این رودخانه در فصول سرد به پشت تنگ کورک انتقال داده شود. رودخانه دیره در بین مردم محلی به « زه رد ئاوه» معروف است. بر روی رودخانه و در نقاط متفاوتی در دشت دیره و گلین شش دهانه پل زده شده است.
رودخانه کنگاکوش: که سرچشمه آن آب ها و سرچشمه هایی است که از قسمت میانی و غربی دشت ویژنان به سوی تنگ گولم ( ته نگ گوله م ) سرازیر می شود . این رودخانه را می توان رودخانه ای فصلی نامید . زیرا در سال های پر باران آب آن بسیار زیاد در سال هایی که مقدار بارش کاهش می یابد آب آن بسیار کم می شود . آبشار زیبای تنگ گولم یا ( سه ر تاف) تقریباً در ابتدای شروع این رودخانه است . جهت جریان آب رودخانه به طرف کشور عراق است .
در تابستان آب کاهش چشمگیر یافته و گاه خشکیده می شود. مسیر نسبتاً طولانی رودخانه ارتفاعات گرمسیری شهرستان گیلانغرب با قلل متعدد که مراتع طوایف ایل کلهر است. این مسیر با بارش اولین باران پاییزی جلوه و منظره ای بسیار زیبا می یابد و تا آخر فروردین و اوایل اردیبهشت که فصل گرما آغاز می شود . طراوت و شادابی خاص خود را حفظ می کنند.
رودخانه کنگیر ( که نگیر) که در گذشته جزء گیلانغرب بوده است و با تفکیک ایوان غرب از گیلان غرب و الحاق آن به ایلام بیشتر آن در ایوان و سومار جریان دارد در منتهی الیه جنوب گیلانغرب مشترک به این شهرستان ها می شود.
رودخانه گواور: که منشاء آن چشمه ها و آب های سطحی حاصل از ذوب برفها در جانب شرقی کوه قلاجه است. جهت جریان آن از شهر سرمست به سوی رودخانه سیمره است. در سال های پر بارش آب آن زیاد می شود. در تابستان ها آب آن کاهش می یابد. در این موقع سال در انتهای دهستان گواور نزدیک روستاهای شیخ جبرییل و تولک …. آب اندکی در آن جریان دارد. ( علی اکبر علیزاده گیلان – ۱۳۹۰ ص ۱۸)
پوشش گیاهی و جنگل
گیلانغرب دارای ۲۱۶۰۰ هکتار مراتع و جنگل می باشد. به علت بارش کافی باران و برف و نیز استعداد خاک آن در رویش گیاهان ، پوشش گیاهی مناسبی در منطقه به وجود آمده است. بیشتر مراتع که در کوهها و کوه پایه ها قرار دارند دارای پوشش جنگلی با درختانی مثل : بلوط، ون، زالزالک، انجیر و بادام می باشد.

گالری / عکس

بررسی موارد - 0

4.5

موقعیت

ارسال شده توسط :

شهرگرد
شهرگرد 1220 جاذبه ی ثبت شده

برچسب ها

جاذبه های مشابه :