جستجو
مشهد ریزه

توضیحات

مشهد ریزه از شهرهای استان خراسان رضوی ایران است.
این شهر در سال ۱۳۸۴ با ارتقاء روستای مشهد ریزه، مرکز بخش میان‌ولایت از توابع شهرستان تایباد تشکیل شد.
نام اصلی این دیار رزه می‌باشد که از واژهٔ رز به معنای درخت انگور گرفته شده‌است و دلیل آن هم وجود تاکستان‌های فراوان در ریزه می‌باشد.رزه از دیارات قدیمی باخرز و سپس شهرستان تایباد بوده‌است.باور عامه درباره رزه چنین است که این مکان باقی مانده یک شهر بزرگ به نام شهر رضوان بوده که پس از افول دوران ترقی اش به یک روستا تبدیل شده ورزه برگرفته از همان نام شهر رضوان است. از شما چه پنهان باقی ماندهٔ دیواری به نام دیوار شهر بند که گویا دور شهر رضوان را می‌گرفته این گفته رابه باو ر نزدیک تر می‌کند.در سال ۱۳۸۵ازالحاق دو روستای ریزه و مشهدریزه شهر مشهدریزه به وجود آمد.پیشینه
ریزه از مراکز جمعیتی کهن تایباد محسوب می‌شود. وجود آثاری چون مزار شاهزاده قاسم در رزه قدیم که قدمت آن به اوایل دوره اسلامی می‌رسد، گواه سابقهٔ کهن آن است.در تاریخنامه هرات (سیفی هروی) چنین آمده‌است :ولایت رزه (ریزه) در اوایل دوره اسلامی توسط سپاه ملک قیاس الدین، پس از ۱۶ روز مقابله و دفاع مردم در داخل قلعه، فتح شد که این پیروزی برای سپاهیان مهاجم غنایم، اسلحه و برده فراوان به دنبال داشت آور ده‌اند در آن قرن چنین خون ریزی عظیمی اتفاق نیفتاده و آن کشتار بی سابقه بوده‌است. پس از پایان نبرد شهدای جنگ در رزه (ریزه) به خاک سپرده شدند، و از آن پس ریزه به مشهدریزه اشتهار یافت. برخی نیز بر این باورند که چون جد مادری امام جعفر صادق موسوم به شاهزاده قاسم در این مکان به شهادت رسیده ومدفون گردیده‌اند، این شهر و یا آبادی سابق را مشهدریزه نامیده‌اند. شهر مشهدریزه از الحاق دو روستای مجاورمشهدریزه و ریزه بوجود آمده‌است و شهرداری آن در مورخه ۳/۲/۱۳۸۵ تأ سیس و رسماً آغاز به کار نموده‌است. مشهدریزه اکنون به عنوان یکی از نقاط شهری شهرستان تایباد شناخته می‌شود شهر مشهدریزه در مختصات جغرافیایی ۶۰ درجه و ۳۰ دقیقه طول شرقی و ۳۴ درجه و ۴۷ دقیقه عرض شمالی از نصف النهار مبدا (گرینویچ) و ارتفاعی برابر با ۱۱۲۰ متر از سطح آبهای آزاد، در پهنه‌ای حدود ۲۶۹۱۴۳۵ متر مربع و با فاصله ۲۱۳ کیلومتر از مرکز استان خراسان رضوی (شهرستان مشهد) واقع شده‌است.فاصله این این شهر تا تایباد مرکز شهرستان۲۳ کیلومتر و در جانب مغرب آن قرار دارد. این شهر براساس آخرین تقسیمات سیاسی در محدوده بخش میان ولایت شهرستان تایباد قرار گرفته و به عنوان مرکز آن شناخته می‌شود. حدود شهر مشهد ریزه از شمال به اراضی روستای بهلول آباد، از جنوب به روستاهای قادر آباد و جوزقان، از شرق به روستای چهار برجی و چاه اسکندری و از غرب به روستای سرخ سرای و در نهایت به ارتفاعات استای محدود می‌شود. دسترسی به این شهر از طریق جاده آسفالته‌ای که از تایباد در جهت شمال، شمال غربی به منظور دسترسی به آبادیهای شمالی و شمال غربی شهرستان، شهر باخرز و مرکز استان گسترده شده امکان پذیر است.
آرامگاه شاهزاده قاسم
در ضلع جنوب غربی شهر مشهد ریزه ی فعلی در میان قبرستان قدیمی رزه بنایی قرار دارد که به مزار شاهزاده قاسم معروف است. اهالی بر این باورند مقبره مزبور متعلق به ( قاسم بن محمدبن ابی بکربن ابی قحافه) و پد ر(ام فروه مادر امام جعفر صادق)و از شخصیتهای بزرگ تاریخ اسلام است . بنای مزبور مشتمل بر اتاقهایی پیرامون یک فضای مرکزی است که در آن هشت محل چله خانه تعبیه شده است. ساقه ی گنبدبرروی هشت تاق قرار گرفته که در گذشته فرو ریخته وبعدها با استفاده از مصالح موجود در محل سقف چوبی بر روی دو سرانداز و سه ستون چوبی خوش تراش اجرا گردیده است . شاه نشین های شمالی و جنوبی به وسیله ی کار بندی مزین شده و به نظر می رسد ورودی اصلی بنا از این دو جبهه بوده است. تنها محراب بنا در تاقنمای ضلع جنوب غربی ایجاد شده و عمده ی تزئینات حواشی آن شامل طرح های حصیری و آجری است. در دایره های اطاف آن در نگاه اول کلمات علی(ع) و محمد(ص)دوازده بار تکرار گردیده است اما در واقع عبارت (الهم صل علی محمد و آل محمد) است این بنا اگر چه دارای ظاهری ساده و کاه گلی است اما تزئینات و معماری داخلی آن اصیل و باشکوه است. آرامگاه در مقابل جبهه ی شرقی ودر محوطه ی جلوی بنا قراردارد که برروی آن درختی روئیده است.وپیرامون آن نیز محجری سنگی و مشبک قرار گرفته که به استناد کتیبه های باقیمانده این محجر به سال ١٠۶٠هجری قمری به سعی و اهتمام حاج پیرعلی محمدبن محمود رزه ساخته شده است. علاوه براین مقبره سنگ قبرهای دیگری در محوطه وجود دارند که اهالی معتقدند که این قبور متعلق به شهدایی است که اوایل دوره ی اسلامی در جنگی که در رزه رخ داده به شهادت رسیده اند. در محوطه و اطراف مزار درختان سرو و کاج تنومندی است که یادگاران گذشته های دورند. بنای مزار از آثار به جای مانده از دوران تیموری است که در سال ۷۷ به شماره ۲۰۷۶ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
آب انبار قلعه کهنه ریزه
آنچه امروزه در میان بقایای قلعه ریزه خودنمایی می‌کند تنها بنای آب انباری آجری است که در زمره قدیمی‌ترین نمونه‌های برجای مانده در منطقه باخرز دارای اهمیت بسیاری است. این بنا که در میان ریزه و جنب مسجد جا مع واقع شده دارای سردر، پلکان و پاشیر می‌باشد.سر درآجری وحرکت قوس‌های داخل تاق جلوهٔ زیبایی به آن داده و سقف آن به روش چپیله پوش اجرا شده‌است. مخزن این آب انبار که برخلاف آب انبارهای قدیمی منطقه به صورت مستطیل و ضربی پوش اجرا شده‌است در گذشته بوسیله آب قنات پر می‌شد. کیفیت معماری انتساب این اثر را به پیش از دوره صفویه نشان می دهد .

گالری / عکس

بررسی موارد - 0

4.5

موقعیت

ارسال شده توسط :

شهرگرد
شهرگرد 1220 جاذبه ی ثبت شده

برچسب ها